{"id":111,"date":"2016-01-27T19:38:11","date_gmt":"2016-01-27T17:38:11","guid":{"rendered":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/?p=111"},"modified":"2016-01-27T19:38:11","modified_gmt":"2016-01-27T17:38:11","slug":"diyabet-hastaligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/?p=111","title":{"rendered":"Diyabet Hastal\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"

Diyabet Nedir?<\/p>\n

Diabetes Mellitus (DM), pankreas\u0131n yeterli insulin \u00fcretememesi veya v\u00fccudun \u00fcretti\u011fi ins\u00fclini etkili bir \u015fekilde kullanamamas\u0131 sonucu olu\u015fan \u00f6m\u00fcr boyu devam eden kronik ve ins\u00fclin \u00fcreten h\u00fccrelerin azalmas\u0131 ile\u00a0devam eden bir hastal\u0131kt\u0131r. Normal metabolizma da besinler, v\u00fccudun ba\u015fl\u0131ca yak\u0131t\u0131 olan\u00a0glukoza (\u015feker) d\u00f6n\u00fc\u015fmek \u00fczere ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m\u0131zda par\u00e7alan\u0131rlar. Daha sonra bu\u00a0glukoz ba\u011f\u0131rsaklardan kana ge\u00e7er ve kandaki \u015feker d\u00fczeyi y\u00fckselmeye ba\u015flar. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerde kana ge\u00e7en\u00a0glukoz pankreastan salg\u0131lanan ins\u00fclin hormonu yard\u0131m\u0131yla h\u00fccrelerin i\u00e7ine ta\u015f\u0131n\u0131r. \u015eayet ins\u00fclin hormonu v\u00fccudumuzda olmazsa ya da etkisi bozulmu\u015f ise \u015feker h\u00fccrenin i\u00e7ine ta\u015f\u0131namayaca\u011f\u0131 i\u00e7in, glukoz kanda artarak \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz kan \u015fekeri y\u00fckselmesi (Hiperglisemi) geli\u015fmi\u015f olur. Bu kan \u015fekeri y\u00fcksekli\u011fi s\u00fcrekli olarak devam edecek olursa organlar\u0131m\u0131zda (sinir, g\u00f6z, kalp, b\u00f6brek vs) zaman i\u00e7erisinde ciddi bozukluklara neden olur.<\/p>\n

Diyabetin Tarih\u00e7esi<\/p>\n

Milattan \u00f6nce i\u0130kibin y\u0131ldan beri baz\u0131 yaz\u0131tlarda diyabetten bahsedilmektedir.\u00a0M\u0131s\u0131r’da Ebers papir\u00fcslerinde \u00e7ok idrara \u00e7\u0131kma\u00a0 (poli\u00fcri) olarak bahsedilmektedir. Milattan sonra\u00a02. y\u00fczy\u0131lda Kapadokyal\u0131 Arateus bu hastal\u0131\u011f\u0131n etin, kollar\u0131n ve bacaklar\u0131n eriyerek kana ge\u00e7mesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek ak\u0131p bo\u015falma anlam\u0131na gelen “diabetes” (1)<\/span><\/sup> kelimesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130bni Sina (980-1037) ilk kez ayaklarda g\u00f6r\u00fclen “diyabetik gangreni” tan\u0131mlayarak \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n sinirleri bozbilece\u011fini ilk kez a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Paracellus (1493-1541) diyabetli hastalara a\u00e7l\u0131k k\u00fcrleri uygulam\u0131\u015f, daha sonraki y\u0131llarda da diyabet hastal\u0131\u011f\u0131 ve tedavisi \u00fczerinde \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Claude Bernard 1813-1878 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda hastalarda \u015feker yap\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve merkezi sinir sisteminin bozuldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. 1921 y\u0131l\u0131ndan itibaren diyabet tedavisinde Frederick Banting ve Charles Best’in buldu\u011fu ins\u00fclin kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra a\u011f\u0131zdan \u015feker ayar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen ila\u00e7lar ke\u015ffedilmi\u015f ve ilerleyen y\u0131llarda da \u00e7ok daha yeni ve yararl\u0131 katk\u0131lar sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Diabetes Mellitusun olu\u015fumunu ve hastal\u0131k ilerlerken yarartt\u0131\u011f\u0131 yan etkileri\u00a0ayd\u0131nlatmaya y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rmalar ve tedavisi ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar devam etmektedir. Bu a\u015famada en \u00f6nemli ke\u015fif ins\u00fclinin insanl\u0131k yarar\u0131na sunulmas\u0131 olmu\u015ftur. \u0130ns\u00fclin kullan\u0131ma girinceye kadar tip 1 diyabetlilerin tamam\u0131 ketoasidoz komas\u0131ndan kaybedilirken, bu g\u00fcn bu oran %1’ler civar\u0131na inmi\u015ftir.<\/p>\n

Son y\u0131llarda insanda ins\u00fclin sal\u0131n\u0131m ve etki fizyolojisini daha iyi taklit etmeye d\u00f6n\u00fck ila\u00e7 tedavileri ve ins\u00fclin pompa tedavileri de kullan\u0131m alan\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n

Gizli \u015eeker (Prediyabet)<\/h1>\n

Normal glukoz tolerans\u0131 \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 ile a\u015fikar diyabet aras\u0131ndaki s\u00fcre\u00e7 “prediyabetik d\u00f6nem” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/h6>\n

Bu s\u00fcre\u00e7te glukoz metabolizmas\u0131n\u0131n ara bozukluklar\u0131 olan “Bozulmu\u015f A\u00e7l\u0131k Glukozu” (BAG: acl\u0131k kan glukozunun 100-125 mg\/dl olmas\u0131) ve “Bozulmu\u015f Glukoz Tolerans\u0131” (BGT: Oral glukoz tolerans testinde 2.saat kan glukozunun 140-199 mg\/dl olmas\u0131) yer al\u0131r. Bu surecteki ki\u015filer “prediyabetik” olarak kabul edilmektedirler<\/p>\n

Erken metabolik de\u011fi\u015fiklikleri olu\u015fturan BAG ve BGTden diyabete ge\u00e7i\u015f \u00e7o\u011fu kez y\u0131llar s\u00fcrebilir. \u00c7al\u0131\u015fmalar, prediyabetik ki\u015fide izole BAG bulunmas\u0131 halinde takip eden 10 y\u0131l i\u00e7inde diyabet geli\u015fme riskinin %10-15; izole BGT bulunmas\u0131 halinde ise riskin %35 d\u00fczeyinde oldu\u011funu gostermektedir.\u00a0 Gizli diyabetin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi bu evrede de kalp-damar hastal\u0131klar\u0131 riskinin artm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Her ne kadar kalp-damar hastal\u0131klar\u0131ndaki art\u0131\u015f riski tip 2 diyabetliler kadar de\u011filsede yine de \u00f6nemsenmesi gerekir. Son y\u0131llarda gizli diyabet tan\u0131s\u0131 alan bireylerde diyabet geli\u015fme riski ve potansiyeli olanlar\u0131nda ila\u00e7 tedavileri ile tedavi edilmeleri hususnda bir e\u011filim vard\u0131r. Bu evredeki hastalar\u0131n ya\u015fam bi\u00e7imi de\u011fi\u015fikli\u011fiyle uzun y\u0131llar diyabetlerini geciktirebilecekleri hususunda hekimleri ile yak\u0131n bilgi al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmalar\u0131 gerekir. Bu hastal\u0131\u011f\u0131 tan\u0131mlanan bireylerin s\u0131k s\u0131k kan \u015fekerlerini kontrol ettirmeleri gerekir.<\/p>\n

<\/p>\n

\n
\n
\n
\n

Tip 1 Diyabet<\/h1>\n

Gecmi\u015fte “insuline ba\u011f\u0131ml\u0131 diyabet”, “juvenil diyabet”, “\u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda ba\u015flayan diyabet” veya “tip\u00a01 diyabet” olarak da adland\u0131r\u0131lan bu hastal\u0131kta insulin yap\u0131m\u0131ndan sorumlu pankreas beta h\u00fccrelerinin harabiyetine ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fen mutlak insulin eksikli\u011fi vard\u0131r.<\/h6>\n

Bu hastalarda g\u00fcnl\u00fck enjeksiyonlarla insulin eksikli\u011finin telafi edilmesi gereklidir.<\/p>\n

Tip 1 diyabetin ger\u00e7ek nedeni bilinmemektedir. Tip 1 diyabet, bu hastal\u0131\u011fa genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde genellikle viral enfeksiyonlar, stres veya travma gibi bir olay sonras\u0131nda tetiklenmektedir. Bunun sonucu genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan bireylerde ins\u00fclin hormonunun imal edildi\u011fi pankreas\u0131n beta h\u00fccreleri, otoimm\u00fcn bir s\u00fcre\u00e7 sonras\u0131 tamamen ortadan kalkar. B\u00f6ylece bireylerde glukoz maddesini h\u00fccrelerin i\u00e7ine sokan ins\u00fclin hormonu yok olur.<\/p>\n

T\u00fcm diyabet hastalar\u0131n\u0131n %5-10’u tip 1 diyabetlidir.<\/p>\n

Tan\u0131 s\u0131ras\u0131nda hastalar\u0131n a\u011f\u0131z kurulu\u011fu, \u00e7ok su i\u00e7me, s\u0131k idrara \u00e7\u0131kma, s\u00fcrekli a\u00e7l\u0131k hissi, kilo kayb\u0131, bulan\u0131k g\u00f6rme, yorgunluk ve halsizlik gibi yak\u0131nmalar\u0131 vard\u0131r. Bu yak\u0131nmalar \u00e7o\u011funlukla son birka\u00e7 g\u00fcn ya da birka\u00e7 hafta i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kar. Son y\u0131llara dek diyabetin bu tipi yaln\u0131zca \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclmekte iken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yeti\u015fkin ya\u015flarda da g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Tip 1 diyabet olgular\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 15 ya\u015f\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Eri\u015fkin ya\u015fta (genellikle 25 ya\u015f\u0131ndan sonra) g\u00f6r\u00fclen tip 1 diyabet formu “LADA” (latent autoimmune diabetes in adult) olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Tip diyabetli hastalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bebeklik ya\u015flar\u0131nda da geli\u015febilece\u011fi i\u00e7in bu ya\u015f gruplar\u0131nda hastan\u0131n \u015feker tedavisi kadar v\u00fccut geli\u015fimlerinin de yak\u0131ndan takibi gerekir.<\/p>\n

Tip 2 Diyabet<\/h1>\n

Gecmi\u015fte “insuline ba\u011f\u0131ml\u0131 olmayan diyabet”, “eri\u015fkin diyabet” veya “tip\u00a0II diyabet” olarak da isimlendirilen hastal\u0131k, en yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen diyabet formudur. T\u00fcm d\u00fcnyada tan\u0131 konulan diyabet vakalar\u0131n\u0131n %90’dan fazlas\u0131n\u0131 tip 2 diyabet olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/h6>\n

Tip 2 diyabet genetik zeminde genellikle obezite ve fiziksel inaktiviteye ba\u011fl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Hastal\u0131\u011f\u0131n temelinde genetik olarak yatk\u0131n ki\u015filerde ya\u015fam tarz\u0131 ile tetiklenen insulin direnci ve zamanla azalan insulin sekresyon azalmas\u0131\u00a0s\u00f6z konusudur. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde toplumun %5-10’u tip 2 diyabetlidir. Tip 2 diyabetlilerin yak\u0131nmalar\u0131 tip 1 diyabetlilere benzemekle birlikte daha hafiftir.<\/p>\n

Bu sebeple hastal\u0131k ger\u00e7ek ba\u015flang\u0131c\u0131ndan y\u0131llar sonra (ortalama 5 y\u0131l sonra) fark edilir, hatta bazen komplikasyonlar geli\u015ftikten sonra tan\u0131 konabilir. Tip 2 diyabet genellikle 40 ya\u015f\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kar ve ya\u015flanma ile s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artar. Bununla beraber, son y\u0131llarda obezitenin \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda da artmas\u0131 ile birlikte \u00e7ocuk ve ad\u00f6lesan \u00e7a\u011fda da tip 2 diyabet g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde 15 ya\u015f alt\u0131nda g\u00f6r\u00fclen diyabet vakalar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n tip 2 diyabetli oldu\u011fu bildirilmektedir. Buradan dikkat edilmesi gereken en \u00f6nemli hususlardan biri bir bireyde tip 2 diyabet ne kadar ilerleyen ya\u015flarda ortaya \u00e7\u0131karsa o kadar yan etkiler az g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Yani tip 2 diyabeti \u00f6nleyemesek bile,\u00a0ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7iktirmek de yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Diyabet Nedir? Diabetes Mellitus (DM), pankreas\u0131n yeterli insulin \u00fcretememesi veya v\u00fccudun \u00fcretti\u011fi ins\u00fclini etkili bir \u015fekilde kullanamamas\u0131 sonucu olu\u015fan \u00f6m\u00fcr boyu devam eden kronik ve ins\u00fclin \u00fcreten h\u00fccrelerin azalmas\u0131 ile\u00a0devam eden bir hastal\u0131kt\u0131r. Normal metabolizma da besinler, v\u00fccudun ba\u015fl\u0131ca yak\u0131t\u0131 olan\u00a0glukoza (\u015feker) d\u00f6n\u00fc\u015fmek \u00fczere ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m\u0131zda par\u00e7alan\u0131rlar. Daha sonra bu\u00a0glukoz ba\u011f\u0131rsaklardan kana ge\u00e7er ve kandaki \u015feker […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":112,"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111\/revisions\/112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bagcilar12noluasm.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}